Ko je Ivan Bekjarev

Ivan Bekjarev bio je jedan od najznačajnijih srpskih i jugoslovenskih glumaca druge polovine dvadesetog veka, čovek čija je karijera obuhvatila pozorište, film, televiziju, kabare i pedagoški rad. Rođen je 6. aprila 1946. godine u Beogradu, a preminuo 16. novembra 2020. godine u istom gradu, u 74. godini života. Tokom više od pet decenija rada, Ivan Bekjarev je odigrao preko sto pedeset pozorišnih uloga i pojavio se u više od pedeset filmova, a domaćoj publici ostao je najupečatljivije upamćen po ulogama Stevice Kurčubića u seriji "Bolji život" i zloglasnog upravnika logora Vujkovića u seriji "Banjica". Bio je dugogodišnji prvak Jugoslovenskog dramskog pozorišta i redovni profesor glume na Akademiji umetnosti u Beogradu, gde je vaspitao više generacija mladih glumaca.

Rani život i detinjstvo

Poreklo Ivana Bekjareva vezano je za Makedoniju, odakle su njegovi roditelji stigli u Beograd. Otac Georgi, odnosno Đorđe, doselio se u prestonicu neposredno pred Drugi svetski rat, dok je majka Radmila, rodom iz Đevđelije, u Beograd stigla 1945. godine, po završetku rata. Zanimljiv je podatak vezan za samo prezime porodice - Ivanov otac je pred rat posrbio prezime u Bećarević, ali ga je posle Ivanovog rođenja ponovo promenio nazad u Bekjarev, kako bi izbegao neprijatnosti do kojih je dolazilo zbog sličnosti prezimena sa Boškom Bećarevićem, šefom beogradske Specijalne policije koja je tokom rata sarađivala sa okupatorom.Porodica se 1952. godine, kada je Ivan imao svega šest godina, preselila u Kraljevo, gde je njegov otac službeno premešten na posao. Detinjstvo provedeno između Beograda i unutrašnjosti Srbije oblikovalo je budućeg glumca, koji se posle povratka u prestonicu vratio i osnovnoškolskom obrazovanju u Beogradu.

Obrazovanje

Posle završene osnovne škole, Ivan Bekjarev je upisao Šestu beogradsku gimnaziju. Već tokom srednjoškolskih dana pokazao je interesovanje za glumu, pa se posle mature odlučio za studije na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu. Za prijemni ispit pripremali su ga tada već afirmisani glumci Mića Tomić i Olivera Marković, što govori o tome da je njegov talenat bio prepoznat još u ranoj mladosti. Na Akademiji je studirao zajedno sa Josifom Tatićem i Milanom Gutovićem, kolegama sa kojima će kasnije deliti pozorišne i filmske scene tokom čitave karijere.Fakultet dramskih umetnosti u to vreme predstavljao je centralnu instituciju za obrazovanje glumaca u tadašnjoj Jugoslaviji, a generacija kojoj je pripadao Bekjarev dala je nekoliko imena koja će obeležiti jugoslovensku glumačku scenu narednih decenija.

Početak karijere

Filmski debi Ivana Bekjareva dogodio se 1967. godine, u ostvarenju "Bokseri idu u raj", u kojem je glavnu ulogu tumačio Mija Aleksić. Ta prva filmska uloga označila je početak duge karijere koja će obuhvatiti rad u pozorištu, na filmu i na televiziji, kao i angažmane van granica tadašnje Jugoslavije - snimao je filmove i u Danskoj i Italiji.Paralelno sa filmskim počecima, Bekjarev se okrenuo i pozorištu, gde je tokom karijere igrao kao gost u većini pozorišta u Srbiji, a najveći deo profesionalnog života proveo je vezan za jednu kuću - Jugoslovensko dramsko pozorište u Beogradu. Osim glume, rano se okušao i u radijskom i televizijskom voditeljstvu - 1970. godine izgovorio je prvo "Dobar dan" na tada novoosnovanom Radiju Studio B, što pokazuje koliko se rano profilisao kao svestran umetnik pred mikrofonom i kamerom, ne samo na pozorišnoj sceni.

Uspon do popularnosti

Iako je u pozorištu i na filmu radio od kraja šezdesetih godina, širu i masovniju popularnost Ivan Bekjarev je stekao osamdesetih godina prošlog veka, zahvaljujući ulogama na televiziji. Posebno je upamćena njegova uloga upravnika nacističkog logora Vujkovića u seriji "Banjica", za koju je 1984. godine proglašen za TV ličnost godine u Jugoslaviji - priznanje koje svedoči o snazi utiska koji je ta uloga ostavila na publiku, iako je reč o negativnom liku sasvim suprotnom od komičarskog imidža koji će kasnije steći.Upravo je komedija ono što je Bekjareva učinilo istinski voljenim u domovima širom nekadašnje Jugoslavije. Uloga Stevice Kurčubića u kultnoj seriji "Bolji život", koja se emitovala krajem osamdesetih i početkom devedesetih godina, donela mu je ogromnu popularnost i status jednog od najprepoznatljivijih komičarskih glumaca svoje generacije. Zahvaljujući toj i sličnim ulogama, ostvario je izuzetnu popularnost i u drugoj kultnoj seriji, "Srećni ljudi", gde je utisak ostavio likom Despotovića.

Najveći uspesi

Tokom karijere koja je trajala više od pet decenija, Ivan Bekjarev je odigrao više od 150 pozorišnih uloga, od čega oko 60 u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, gde je bio član i dugogodišnji prvak čitavih 33 godine. Kao gost nastupao je i u većini drugih pozorišta u Srbiji. Na filmu je ostvario preko 50 ostvarenja, snimanih ne samo u zemlji već i u inostranstvu, uključujući Dansku i Italiju.Na malim ekranima ostao je upamćen po ulogama u serijama "Otpisani", "Više od igre", "Kraj dinastije Obrenović" i "Gorki plodovi", u kojima je tumačio raznovrsne i složene dramske likove, pokazujući da njegov glumački opus ne počiva samo na komičarskim ulogama. Bio je i uspešan izvođač muzičko-scenskih ostvarenja - igrao je i pevao glavne uloge u kabareima i mjuziklima poput "Čovek od La Manče", u kojem je tumačio lik Sanča, kao i u predstavama "Orfeum Brane Cvetkovića" i "Tri frtalja Beograda".Šesnaest godina bio je umetnički direktor i selektor Međunarodnog festivala monodrame i pantomime u Zemunu, čime je značajno doprineo razvoju i promociji ovog specifičnog žanra scenske umetnosti u Srbiji. Za doprinos filmskoj umetnosti dobio je nagradu Jugoslovenske kinoteke, odnosno njenu plaketu 2012. godine, i izabran je za člana Akademije za filmsku umetnost i nauku (AFUN).

Privatni život

Ivan Bekjarev bio je oženjen, a supruga mu se zvala Milka Bekjarev. Bio je posvećen porodici, ali i svojoj drugoj velikoj strasti van umetnosti - fudbalu. Bio je verni navijač i počasni član fudbalskog kluba Crvena zvezda, čije je utakmice pratio sa iskrenim zanimanjem tokom čitavog života.Poslednjih godina svog života nastavio je da bude aktivan u umetnosti - poslednju ulogu ostvario je u filmu "Bilo jednom u Srbiji" reditelja Petra Ristovskog, a poslednje veliko priznanje, nagradu "Zlatni ćuran" za životno delo, primio je 2016. godine na Danima komedije u Jagodini.Ivan Bekjarev je preminuo 16. novembra 2020. godine u Beogradu, u 74. godini života, od posledica komplikacija izazvanih virusom korona. Prema izveštajima medija, glumac je nekoliko nedelja pre smrti bio hospitalizovan na Infektivnoj klinici u Beogradu zbog pogoršanog zdravstvenog stanja. Njegova smrt izazvala je veliko saučešće u javnosti, a među onima koji su izrazili sažaljenje bio je i tadašnji predsednik Srbije Aleksandar Vučić, koji je vest o smrti glumca primio tokom televizijskog gostovanja. Ivan Bekjarev je sahranjen u Aleji zaslužnih građana na Novom Groblju u Beogradu, mestu počivanja brojnih istaknutih ličnosti srpske kulture i javnog života. Komemoracija u njegovu čast održana je u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, kući kojoj je posvetio najveći deo profesionalnog života.

Zanimljivosti

• Porodica Bekjarev je prezime jednom menjala, a potom vraćala na izvorni oblik, kako bi izbegla zabunu sa prezimenom ozloglašenog šefa beogradske Specijalne policije iz vremena okupacije.
• Bio je kandidat za narodnog poslanika na listi Pokreta snaga Srbije na parlamentarnim izborima 2007. godine, što pokazuje da se, pored umetnosti, kratko okušao i u političkom angažmanu.
• Uz Miju Aleksića, sa kojim je debitovao na filmu, tokom karijere je sarađivao i sa mnogim drugim istaknutim glumcima svoje generacije, među kojima su bili Josif Tatić i Milan Gutović, njegovi kolege sa studija.
• Bio je dugogodišnji radijski i televizijski voditelj, a svoju voditeljsku karijeru započeo je 1970. godine na Radiju Studio B.
• Cela njegova biblioteka, diplome i nagrade zaveštani su Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju "Adligat" u Beogradu, gde se danas čuva njegov umetnički legat.

Nagrade i priznanja

Ivan Bekjarev je tokom karijere osvojio veliki broj značajnih glumačkih priznanja. Dobio je Oktobarsku nagradu grada Beograda za životno delo glumcu-komičaru, kao i nagradu za uloge Jordana u predstavi "Pobratim" Narodnog pozorišta i Pankracija u predstavi "Trgovci" Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Osvojio je i dve godišnje nagrade Jugoslovenskog dramskog pozorišta, za uloge u predstavama "Noćas je noć" (1982) i "Mario i Mađioničar" (1992), a za prvu od te dve uloge iste godine dobio je i nagradu Udruženja dramskih umetnika Jugoslavije.Među ostalim priznanjima nalaze se Nagrada "Branislav Nušić" za životno delo na Nušićevim danima u Smederevu (1996), dva "Zlatna ćurana" za životno delo na Danima komedije u Jagodini (poslednji 2016. godine) i "Zlatni smijeh" na Danima satire "Jazavca" u Zagrebu (1984). Bio je i pobednik Međunarodnog festivala monodrame i pantomime u Zemunu, festivala kojim je i sam dugo godina rukovodio kao umetnički direktor. Godine 2012. primio je Plaketu Jugoslovenske kinoteke za izuzetan doprinos razvoju filmske umetnosti.

Nasleđe i uticaj

Ivan Bekjarev ostavio je dubok trag u srpskoj i jugoslovenskoj glumačkoj i pedagoškoj tradiciji. Kao redovni profesor glume na Akademiji umetnosti u Beogradu - u zvanje vanrednog profesora izabran je 2001, a redovnog 2006. godine - vaspitao je više generacija mladih glumaca, među kojima se najčešće pominju Milan Kalinić, Iva Štrljić, Aleksandra Balmazović i Danijel Nikolić. Njegov pedagoški rad time se nastavlja kroz karijere umetnika koje je obrazovao.Umetnički rad i biografija Ivana Bekjareva predstavljeni su javnosti i kroz monografiju pod nazivom "Ivan Bekjarev", koju je 2004. godine objavio Savez dramskih umetnika Srbije, čime je njegov doprinos glumi zvanično dokumentovan i sačuvan za buduće generacije. Njegov lični legat - biblioteka, diplome i nagrade - danas se čuva u Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju "Adligat" u Beogradu, gde posetioci mogu da se upoznaju sa materijalnim tragovima njegove bogate karijere.Za mnoge gledaoce i danas ostaje simbol jedne epohe jugoslovenske televizije i pozorišta - glumac čije su komičarske uloge, poput Stevice Kurčubića, postale deo popularne kulture i i dalje se rado gledaju u reprizama, decenijama nakon što su prvi put emitovane.

Biografija - najčešća pitanja

Kada je rođen Ivan Bekjarev?

Ivan Bekjarev je rođen 6. aprila 1946. godine u Beogradu.

Kada je i kako preminuo Ivan Bekjarev?

Ivan Bekjarev je preminuo 16. novembra 2020. godine u Beogradu, u 74. godini života, od posledica komplikacija izazvanih virusom korona.

Gde je sahranjen Ivan Bekjarev?

Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom Groblju u Beogradu.

Po čemu je Ivan Bekjarev najpoznatiji?

Najpoznatiji je po ulogama Stevice Kurčubića u seriji "Bolji život" i upravnika logora Vujkovića u seriji "Banjica", kao i po dugogodišnjem članstvu u Jugoslovenskom dramskom pozorištu.

Gde je Ivan Bekjarev studirao glumu?

Diplomirao je na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu.

Koliko je uloga odigrao Ivan Bekjarev?

Odigrao je više od 150 pozorišnih uloga i pojavio se u preko 50 filmskih ostvarenja.

Da li je Ivan Bekjarev bio profesor?

Da, bio je redovni profesor glume na Akademiji umetnosti u Beogradu, gde je predavao od izbora u zvanje 2001. godine.

Kog kluba je bio navijač Ivan Bekjarev?

Bio je verni navijač i počasni član fudbalskog kluba Crvena zvezda.

Koje je poslednje nagrade osvojio Ivan Bekjarev?

Poslednju veliku nagradu, "Zlatni ćuran" za životno delo, osvojio je 2016. godine na Danima komedije u Jagodini.

Koji je bio poreklo porodice Ivana Bekjareva?

Roditelji Ivana Bekjareva poreklom su iz Makedonije - otac Georgi (Đorđe) i majka Radmila, rodom iz Đevđelije.

Zaključak

Ivan Bekjarev bio je jedan od stubova srpske i jugoslovenske glumačke scene druge polovine dvadesetog veka - umetnik čiji je opus obuhvatio pozorište, film, televiziju, muzičko-scensko stvaralaštvo i pedagoški rad. Od filmskog debija 1967. godine, preko tridesettrogodišnjeg članstva u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, do uloga koje su ga učinile omiljenim licem jugoslovenske televizije, Bekjarev je izgradio karijeru retko viđene širine i dužine. Preminuo je 2020. godine, ali njegovo nasleđe živi kroz uloge koje i dalje gledamo u reprizama, kroz generacije glumaca koje je obrazovao i kroz legat sačuvan u Udruženju "Adligat" u Beogradu.