Ko je Zagorka Dolovac

Zagorka Dolovac srpska je pravnica i vrhovna javna tužiteljka Srbije. Rođena je 1966. godine u Novom Sadu, a čitavu profesionalnu karijeru provela je u javnom tužilaštvu. Od 1. januara 2010. godine nalazi se na čelu tužilačke organizacije u zemlji, prvo kao republički javni tužilac, a od 2023. godine kao vrhovni javni tužilac.

Izabrana je za tu funkciju tri puta, a poslednji put 2021. godine. Zbog dužine mandata i položaja koji zauzima, njen rad redovno je predmet javne pažnje, pohvala i kritika. Ova biografija prati njen put od novosadskog tužilaštva do vrha pravosudne hijerarhije.

Rani život i obrazovanje

Zagorka Dolovac rođena je u Novom Sadu, u tadašnjoj Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji. Prema srpskoj Vikipediji, rođena je 12. oktobra 1966. godine, dok zvanični izvori navode samo godinu rođenja. Podaci o njenom detinjstvu i porodici nisu javno dostupni.

Srednje obrazovanje stekla je u Karlovačkoj gimnaziji u Sremskim Karlovcima, koju je završila 1985. godine. Zatim je upisala pravo i diplomirala 1989. godine. Prema zvaničnoj biografiji Visokog saveta tužilaštva, diplomirala je na Pravnom fakultetu Univerziteta u Novom Sadu, dok jedan izvor navodi Pravni fakultet u Beogradu. Izvori se, dakle, razlikuju, a ovde se prati zvanična biografija.

Pravosudni ispit položila je 1992. godine. Time je stekla formalni uslov za rad u pravosuđu.

Početak karijere u novosadskom tužilaštvu

Profesionalni put započela je 1990. godine kao pripravnica u Okružnom javnom tužilaštvu u Novom Sadu. Na tom mestu ostala je do 1992. godine, kada je položila pravosudni ispit.

Nakon toga radila je kao stručni saradnik u Opštinskom javnom tužilaštvu u Novom Sadu, i to do 1996. godine. Taj period omogućio joj je da upozna svakodnevni rad tužilaštva, od analize predmeta do pripreme postupaka.

Put do vrha tužilaštva

Od 1996. godine Zagorka Dolovac obavljala je funkciju zamenika opštinskog javnog tužioca u Novom Sadu. Prema zvaničnoj biografiji, na toj funkciji ostala je do 2003. godine. Potom je od 2004. do 2007. godine bila zamenik okružnog javnog tužioca u istom gradu.

Od 2007. do 2009. godine obavljala je dužnost vršioca dužnosti okružnog javnog tužioca u Beogradu. Taj položaj doveo ju je u prestonicu i u najveće tužilaštvo u zemlji. Odatle je napravila poslednji korak ka najvišoj funkciji.

Republički javni tužilac od 2010. godine

Za republičkog javnog tužioca izabrana je 2009. godine, a dužnost je preuzela 1. januara 2010. godine. Mandat joj je obnovljen 2015. godine, kada ju je Skupština Srbije ponovo izabrala.

U zvaničnoj biografiji navodi se da se tokom mandata zalagala za efikasno postupanje javnog tužilaštva, jačanje njegovih kapaciteta i saradnju sa drugim organima, organizacijama civilnog društva i međunarodnim partnerima. Prema Srpskoj enciklopediji, bila je i predsednica Državnog veća tužilaca, tela koje je kasnije preimenovano u Visoki savet tužilaštva, čiji je članica.

Treći mandat 2021. godine

Narodna skupština izabrala ju je 22. jula 2021. godine za republičkog javnog tužioca, i to po treći put. Bila je jedina kandidatka za tu funkciju. Zakletvu je položala 29. jula 2021. godine, uprkos političkim i javnim primedbama na njenu kandidaturu, kako je preneo portal N1.

Vrhovna javna tužiteljka od 2023. godine

Od 12. maja 2023. godine Zagorka Dolovac vrši funkciju vrhovnog javnog tužioca. Reč je o istoj funkciji koja je ranije nosila naziv republički javni tužilac, a u novom pravosudnom okviru dobila je današnje ime.

Kao vrhovna javna tužiteljka rukovodi Vrhovnim javnim tužilaštvom i ima ovlašćenje da donosi opšta obavezna uputstva za rad svih javnih tužilaštava. Takođe može da odlučuje o tome koje tužilaštvo vodi određeni predmet. Upravo se tim ovlašćenjima njen rad najčešće komentariše u javnosti.

Kritike i javne polemike

Tokom godina Zagorka Dolovac bila je meta kritika opozicije i dela stručne javnosti. Kako je prenosio N1, kritičari su isticali da tužilaštvo nije postupalo po službenoj dužnosti u pojedinim slučajevima, među kojima su nezakonito rušenje u beogradskom Savamali i pad vojnog helikoptera u kojem je poginulo nekoliko osoba.

Mediji poput Peščanika i Vremena opisivali su njeno javno delovanje kao uzdržano, dok su pojedini politički akteri tražili njenu smenu. Narodna stranka je u junu 2025. godine pokrenula kampanju za njeno razrešenje, a u septembru iste godine predala je Skupštini inicijativu sa oko 32.000 potpisa. Tužilaštvo i njegovi predstavnici odbacivali su pojedine optužbe, a u decembru 2025. godine najavljene su i tužbe zbog navodnog narušavanja ugleda.

Važno je napomenuti da se radi o ocenama i političkim stavovima, a ne o sudskim utvrđenjima. Njeni zagovornici ističu da je rad tužilaštva zakonit i da je ona jedina kandidatkinja koju je Skupština više puta birala na tu funkciju.

Slučaj nadstrešnice u Novom Sadu

Pad nadstrešnice na železničkoj stanici u Novom Sadu 1. novembra 2024. godine, u kojem je život izgubilo 16 ljudi, postao je jedna od glavnih tema javne rasprave o radu tužilaštva. Portal Vreme navodi da je Zagorka Dolovac prvih meseci ostala bez javnog obraćanja povodom tog slučaja.

U februaru 2025. godine donela je odluku da se spisi predmeta iz Višeg javnog tužilaštva u Novom Sadu proslede Javnom tužilaštvu za organizovani kriminal. Tu odluku različito su tumačili pravni stručnjaci. Advokat Ivan Ninić ocenio ju je kao pokušaj kontrole predmeta, dok je sama odluka formalno u okviru njenih ovlašćenja.

Početkom avgusta 2025. godine usledila su hapšenja u istrazi o korupciji pri rekonstrukciji pruge Novi Sad – Subotica, koju je vodilo Javno tužilaštvo za organizovani kriminal na čelu sa Mladenom Nenadićem. Deo provladinih medija označio je te događaje kao „tužilački državni udar“, dok je predsednik Aleksandar Vučić postupak tužilaštva ocenio kao kriminalan. Zagorka Dolovac pojavila se 19. avgusta 2025. godine, zajedno sa Nenadićem, na sednici Saveta za nacionalnu bezbednost.

Aktuelna delatnost u 2026. godini

U oktobru 2026. godine Zagorka Dolovac izdala je više opštih obaveznih uputstava. Dana 20. oktobra naložila je javnim tužilaštvima da u roku od 24 časa formiraju predmete po prijavama za izborna krivična dela. Rešenjem od 27. oktobra formirana je komisija Vrhovnog javnog tužilaštva, a uputstvom od 28. oktobra tužilaštvima je naloženo da komisiji omoguće uvid u svaki predmet na zahtev.

Dana 29. oktobra izdala je još jedno uputstvo, kojim je glavnim javnim tužiocima naloženo da hitno zatraže od policije mere radi sprečavanja mogućeg uništavanja službenih spisa. Reakcije su podeljene. Forum pravnika Srbije zatražio je njenu ostavku, dok je Ministarstvo pravde u tehničkom mandatu saopštilo da su nadzori Vrhovnog javnog tužilaštva redovna praksa.

Privatni život

Podaci o privatnom životu Zagorke Dolovac nisu javno dostupni. Nije javno poznato da li ima porodicu ili decu, niti se ona o tome javno izjašnjavala. U skladu sa poštovanjem privatnosti, ti podaci ovde nisu navedeni.

Poznato je samo da potiče iz Novog Sada, grada u kome je započela karijeru i sa kojim se njeno ime često povezuje u medijima.

Zanimljivosti

• Na čelu tužilačke organizacije nalazi se od 1. januara 2010. godine, što je čini jednom od najdugovečnijih nosilaca te funkcije.
• Skupština Srbije birala ju je tri puta, 2009, 2015. i 2021. godine.
• Kao jedina kandidatka u 2021. godini izabrana je na sednici Narodne skupštine.
• Francuski Orden Legije časti dobila je 2020. godine, zajedno sa zamenicom javnog tužioca Gordanom Janjićević.
• Sa šefom Delegacije Evropske unije u Srbiji, Emanuelom Žiofreom, sastala se u februaru 2025. godine.

Nagrade i priznanja

Zagorka Dolovac odlikovana je u junu 2020. godine francuskim Ordenom Legije časti. Odlikovanje je dobila, zajedno sa zamenicom javnog tužioca Gordanom Janjićević, što je potvrdila Ambasada Francuske. Prema pisanju N1, priznanje je dodeljeno za saradnju Srbije i Francuske u oblasti prava.

Nasleđe i uticaj

Uticaj Zagorke Dolovac najviše proizlazi iz njenog položaja na čelu tužilaštva u više uzastopnih mandata. Kao rukovodilac, utiče na organizaciju rada tužilaštava, raspodelu predmeta i opšta uputstva koja obavezuju sve tužioce u zemlji.

Ocene o njenom nasleđu ostaju podeljene. Dok kritičari ističu da tužilaštvo nije dovoljno delovalo u osetljivim slučajevima, drugi naglašavaju da je radila u okviru svojih ovlašćenja. Konačnu ocenu će, kao i u slučaju drugih javnih funkcionera, dati vreme i ishodi postupaka koji su u toku.