Ko je Milutin Mrkonjić

Milutin Mrkonjić bio je srpski političar i diplomirani građevinski inženjer, jedan od osnivSlobodan ača Socijalističke partije Srbije (SPS) i dugogodišnja javna ličnost srpske politike od druge polovine XX veka pa sve do svoje smrti 2021. godine. Tokom karijere koja je trajala više decenija, obavljao je brojne državne i stranačke funkcije, od ministra u vladama SFRJ i SRJ, preko potpredsednika Narodne skupštine Republike Srbije, do ministra infrastrukture i ministra saobraćaja Srbije. Milutin Mrkonjić je ostao upamćen i po bliskim vezama sa porodicom Slobodana Miloševića, kao i po dugogodišnjem angažmanu u oblasti planiranja i izgradnje saobraćajne infrastrukture.

Rani život i detinjstvo

Milutin Mrkonjić rođen je 23. maja 1942. godine u Beogradu, u vreme kada je grad bio pod nemačkom okupacijom. Otac Petar poticao je iz sela Bojna kod Gline, u regiji Banija, iz porodice hrvatskih Srba, dok je majka Marija bila iz Beograda. Milutin je imao stariju sestru Nadu, koja je bila dve godine starija od njega.Detinjstvo je proveo u Beogradu, u periodu obnove zemlje posle Drugog svetskog rata. Kao mladić bio je aktivan u sportu i trenirao je košarku u klubu Radnički na Crvenom krstu. U kasnijim intervjuima opisivao je to vreme kao period kada su on i njegovi vršnjaci, koje je nazivao "krstašima", provodili slobodno vreme u bioskopu "Avala" i Beogradskom dramskom pozorištu, čitajući dostupnu literaturu i družeći se u tesnom krugu prijatelja iz kraja.

Obrazovanje

Osnovno i srednje obrazovanje Milutin Mrkonjić stekao je u rodnom Beogradu. Nakon završene srednje škole, upisao je Građevinski fakultet Univerziteta u Beogradu, gde se opredelio za odsek za puteve, aerodrome i železnice. Diplomirao je 1971. godine, čime je stekao zvanje diplomiranog građevinskog inženjera (u pojedinim izvorima navodi se i 1968. godina kao godina diplomiranja, pa se ovaj podatak razlikuje od izvora do izvora).Ovaj izbor obrazovanja opredelio je i njegov budući profesionalni put, jer se čitava njegova rana karijera odvijala u oblasti projektovanja i izgradnje infrastrukture, saobraćajnica i železničkih objekata, a znanje stečeno na fakultetu kasnije je primenjivao i kao rukovodilac velikih infrastrukturnih projekata.

Početak karijere

Nakon diplomiranja, Mrkonjić je svoje prvo zaposlenje dobio u Birou za studije i projektovanje železnica, gde je radio do 1974. godine. U tom periodu je stekao praktično iskustvo u planiranju i realizaciji infrastrukturnih projekata, što je predstavljalo osnovu za njegov dalji profesionalni razvoj.Godine 1974. postao je rukovodilac Sektora za projektovanje, a 1977. godine prešao je u Centar za istraživanje i projektovanje, gde je vremenom napredovao do pozicije direktora. Pod njegovim rukovodstvom, ova organizacija se 1986. godine spojila sa Zavodom za projektovanje Zajednice jugoslovenskih železnica, a naredne godine i sa Saobraćajnim institutom, čime je nastalo jedinstveno preduzeće poznato kao Saobraćajni institut CIP. Ova institucija je decenijama unazad predstavljala jednu od vodećih stručnih organizacija u oblasti planiranja saobraćajne infrastrukture u Srbiji, a Mrkonjić je u njoj sticao ugled stručnjaka za velike infrastrukturne poduhvate.Paralelno sa profesionalnim usponom u struci, Mrkonjić je počeo da se politički angažuje u okviru Saveza komunista Jugoslavije, što je predstavljalo uvod u njegovu kasniju, znatno intenzivniju političku karijeru.

Uspon do popularnosti

Prekretnicu u političkoj karijeri Milutina Mrkonjića predstavlja osnivanje Socijalističke partije Srbije, čiji je bio jedan od osnivača, zajedno sa Slobodanom Miloševićem. Tokom postojanja Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, prvi put je obavljao ministarsku funkciju u Vladi na čijem je čelu bio premijer Branko Mikulić.Drugi ministarski mandat usledio je 1992. godine, kada je u Vladi Savezne Republike Jugoslavije, koju je vodio premijer Milan Panić, preuzeo funkciju ministra za saobraćaj i veze. Sam Mrkonjić je kasnije, opisujući ove epizode, izjavio da je iz oba mandata svojevoljno odstupio, obrazlažući to time da mu, kako je naveo, po prirodi više odgovara "građenje" nego administrativna uloga ministra.Nakon NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije 1999. godine, imenovan je za rukovodioca obnove Srbije, u svojstvu predstavnika Vlade, čime mu je poveren zadatak koordinacije obnove porušene infrastrukture širom zemlje. U narednim godinama bio je i savetnik biznismena Bogoljuba Karića, a 2004. godine preuzeo je funkciju šefa kompanije "Braća Karić".

Najveći uspesi

Politička karijera Milutina Mrkonjića dostigla je vrhunac u drugoj polovini 2000-ih i tokom 2010-ih godina. U decembru 2006. godine izabran je za potpredsednika Socijalističke partije Srbije, na kojoj funkciji je ostao i posle reizbora u decembru 2010. godine, a bio je i član predsedništva stranke.Godine 2007. izabran je za narodnog poslanika u Skupštini Srbije, a od 8. maja iste godine obavljao je i funkciju potpredsednika Narodne skupštine. Nakon što je tadašnji predsednik Skupštine Tomislav Nikolić podneo ostavku, Mrkonjić je, kao najstariji među potpredsednicima, privremeno preuzeo predsedavanje sednicama Skupštine, sve do izbora novog predsednika Olivera Dulića, 23. maja 2007. godine. Pred Mrkonjićem je 15. maja 2007. godine i tadašnja Vlada Republike Srbije položila zakletvu.Na predsedničkim izborima januara 2008. godine, Mrkonjić se kandidovao ispred SPS-a i osvojio oko šest odsto glasova. Iste godine, nakon formiranja koalicione vlade Demokratske stranke i Socijalističke partije Srbije, na čelu sa premijerom Mirkom Cvetkovićem, imenovan je za ministra infrastrukture. Ovu funkciju je obavljao do 2012. godine, a od marta 2011. godine njegovom resoru je pripojena i oblast energetike.Nakon izbora u maju 2012. godine, u novoformiranoj Vladi Republike Srbije preuzeo je funkciju ministra saobraćaja, koju je obavljao do rekonstrukcije Vlade, završene 2. septembra 2013. godine, kada ga je na toj poziciji zamenio stranački kolega Aleksandar Antić. Iste godine, odlukom vrha stranke, smenjen je sa ministarske funkcije, a u avgustu 2013. godine ponovo je položio zakletvu kao narodni poslanik Narodne skupštine. Od 2014. godine obavljao je funkciju predsednika Odbora za prostorno planiranje, saobraćaj, infrastrukturu i telekomunikacije. Kasnije je nosio i titulu počasnog predsednika Socijalističke partije Srbije, čiji je predsednik u tom periodu bio Ivica Dačić.Tokom pregovora o formiranju Vlade Srbije 2012. godine, više od 10.000 građana je putem peticije organizacije Istinomer izrazilo protivljenje njegovom ponovnom imenovanju za ministra, smatrajući ga jednim od najneodgovornijih političara u Srbiji u pogledu realizacije infrastrukturnih projekata. Uprkos tome, tadašnji premijer Ivica Dačić ga je ipak imenovao za ministra saobraćaja u svojoj Vladi.

Privatni život

Milutin Mrkonjić decenijama je bio u braku sa Draganom "Dašom" Mrkonjić, koja je dugi niz godina radila kao advokat, a kasnije i kao sudija, i koja je bila uticajna ličnost u pravnim krugovima. Njihov brak je, prema izjavama supruge Dragane, trajao decenijama, a ona je u jednom od retkih javnih obraćanja izjavila da su, uprkos glasinama o njegovim vanbračnim vezama, ostali u skladnom braku.Prema navodima iz medija, Mrkonjić je od 2012. godine, sve do svoje smrti, bio u vezi sa poznatom srpskom pevačicom Anom Bekutom. Sa suprugom Draganom se, prema dostupnim informacijama, nikada nije zvanično razveo, a u javnosti je isticao da je do kraja života održavao dobar odnos sa obe žene. Nije javno poznato da li je Milutin Mrkonjić imao dece.Mrkonjić je čitavog života ostao blizak porodici Slobodana Miloševića. Bio je jedan od retkih članova SPS-a koji je zadržao kontakt sa Mirjanom Marković i nakon njenog odlaska u Rusiju, a umesto tadašnjeg lidera SPS-a Ivice Dačića, redovno je polagao venac na grob Slobodana Miloševića u Požarevcu. Takođe je pokrenuo inicijativu za podizanje spomenika Miloševiću u Beogradu, koja je zvanično ušla u skupštinsku proceduru grada Beograda, ali nikada nije došla na red za konačno odlučivanje.Zbog zdravstvenih problema, Milutin Mrkonjić se tokom 2021. godine gotovo u potpunosti povukao iz javnog života. U avgustu te godine podvrgnut je operaciji srčanih zalistaka, izvedenoj novom metodom, preko prepona. Početkom novembra 2021. godine ugrađen mu je pejsmejker, a sredinom istog meseca je, zbog daljih kardiovaskularnih problema, hospitalizovan na Institutu za kardiovaskularne bolesti "Dedinje" u Beogradu. Uprkos lekarskim naporima, preminuo je 27. novembra 2021. godine, u 79. godini života, na tom istom institutu. Sahranjen je 2. decembra 2021. godine u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu, u porodičnoj grobnici koju je za života kupio zajedno sa suprugom Draganom.

Zanimljivosti

• Milutin Mrkonjić je u mladosti trenirao košarku u klubu Radnički na Crvenom krstu u Beogradu.
• Iz oba ranija ministarska mandata, u vreme SFRJ i SRJ, sam je podneo ostavku, obrazlažući to time da mu više odgovara praktičan rad na izgradnji infrastrukture nego administrativna uloga ministra.
• Bio je poznat po javno iznetom stavu da je Slobodan Milošević preminuo pod okolnostima koje je opisivao kao spornim tokom suđenja pred Haškim tribunalom.
• Godinama je bio jedan od retkih funkcionera SPS-a koji je održavao kontakt sa Mirjanom Marković nakon njenog odlaska iz zemlje.
• Za života je, zajedno sa suprugom Draganom, kupio porodičnu grobnicu na Novom groblju u Beogradu i izrazio želju da bude sahranjen u skladu sa svojim komunističkim ubeđenjima.
• U javnosti je bio poznat pod nadimkom "Mrka".

Nagrade i priznanja

Javno dostupni izvori ne navode zvanična državna odlikovanja ili međunarodne nagrade dodeljene Milutinu Mrkonjiću. Njegovo najznačajnije priznanje unutar politike bilo je poverenje koje mu je stranka ukazala izborom na funkciju potpredsednika, a potom i počasnog predsednika Socijalističke partije Srbije, kao i višestruko poverenje birača koji su ga birali za narodnog poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srbije.

Nasleđe i uticaj

Milutin Mrkonjić ostaje zapamćen kao jedan od osnivača Socijalističke partije Srbije i kao politička ličnost koja je obeležila nekoliko decenija srpske političke scene, od perioda SFRJ, preko devedesetih godina, pa sve do druge decenije XXI veka. Njegov profesionalni rad u oblasti projektovanja saobraćajne infrastrukture ostavio je trag kroz institucije poput Saobraćajnog instituta CIP, dok je njegova politička uloga, posebno na funkcijama ministra infrastrukture i saobraćaja, bila predmet brojnih javnih rasprava o efikasnosti realizacije infrastrukturnih projekata u Srbiji.Njegova dugogodišnja bliskost sa porodicom Slobodana Miloševića i javno iznošenje stavova o tom periodu srpske istorije čine ga i danas jednom od ličnosti koje se pominju u kontekstu tumačenja političkog nasleđa devedesetih godina. Kolege iz SPS-a, poput Ivice Dačića, kao i saradnici iz perioda njegovog rada u struci, često su ga opisivali kao osobu posvećenu izgradnji infrastrukture i lojalnu stranačkim uverenjima do kraja života.

Biografija - najčešća pitanja

Kada je rođen Milutin Mrkonjić?

Milutin Mrkonjić je rođen 23. maja 1942. godine u Beogradu.

Kada je i gde preminuo Milutin Mrkonjić?

Preminuo je 27. novembra 2021. godine u Beogradu, na Institutu za kardiovaskularne bolesti "Dedinje", nakon zdravstvenih problema tokom te godine.

Od čega je preminuo Milutin Mrkonjić?

Preminuo je usled kardiovaskularnih problema, nakon operacije srčanih zalistaka u avgustu i ugradnje pejsmejkera početkom novembra 2021. godine.

Gde je sahranjen Milutin Mrkonjić?

Sahranjen je 2. decembra 2021. godine u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

Koje je fakultete završio Milutin Mrkonjić?

Diplomirao je na Građevinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, na odseku za puteve, aerodrome i železnice.

Koje je ministarske funkcije obavljao Milutin Mrkonjić?

Bio je ministar u vladama SFRJ i SRJ, a u Republici Srbiji obavljao je funkcije ministra infrastrukture (2008–2012) i ministra saobraćaja (2012–2013).

Da li je Milutin Mrkonjić bio jedan od osnivača SPS-a?

Da, bio je jedan od osnivača Socijalističke partije Srbije, zajedno sa Slobodanom Miloševićem, a kasnije je bio i njen počasni predsednik.

Sa kim je Milutin Mrkonjić bio u vezi?

Bio je oženjen Draganom "Dašom" Mrkonjić, a od 2012. godine, prema medijskim navodima, bio je u vezi sa pevačicom Anom Bekutom.

Da li je Milutin Mrkonjić bio potpredsednik Narodne skupštine?

Da, obavljao je funkciju potpredsednika Narodne skupštine Republike Srbije od maja 2007. godine.

Ko je nasledio Milutina Mrkonjića na mestu ministra saobraćaja?

Na mestu ministra saobraćaja nasledio ga je stranački kolega Aleksandar Antić, 2013. godine.

Zaključak

Milutin Mrkonjić predstavlja jednu od prepoznatljivih ličnosti srpske politike druge polovine XX i početka XXI veka. Od diplomiranog građevinskog inženjera koji je karijeru gradio u oblasti projektovanja saobraćajne infrastrukture, preko jednog od osnivača Socijalističke partije Srbije, do ministra infrastrukture i saobraćaja i potpredsednika Narodne skupštine Srbije, njegov životni put odslikava turbulentnu istoriju srpske politike u periodu SFRJ, devedesetih godina i tranzicionog perioda posle 2000. godine. Preminuo je 27. novembra 2021. godine u Beogradu, ostavljajući iza sebe kompleksno političko nasleđe koje se i danas pominje u javnim raspravama o srpskoj savremenoj istoriji.