Ko je Zoran Đajić

Zoran Đajić je srpski inženjer geologije koji je široj javnosti postao poznat kao stručni svedok i javni komentator okolnosti vezanih za rekonstrukciju Železničke stanice u Novom Sadu i tragediju koja se na njoj dogodila 1. novembra 2024. godine. Pre nego što je postao prepoznatljivo lice medijskih nastupa o odgovornosti za urušavanje nadstrešnice, Zoran Đajić je decenijama gradio karijeru u geologiji i industriji kamena, a poznat je i kao osnivač strukovnog udruženja posvećenog upotrebi kamena u arhitekturi, građevinarstvu i umetnosti. Put Zorana Đajića od stručnjaka za kamen do jedne od najprepoznatljivijih figura javne rasprave o odgovornosti za tragediju u Novom Sadu čini njegovu biografiju primerom toga kako stručno znanje jednog pojedinca može postati deo šire društvene rasprave.

Rani život i detinjstvo

Zoran Đajić je rođen 20. marta 1955. godine u Novoj Varoši, tadašnjoj Federativnoj Narodnoj Republici Jugoslaviji, danas Republici Srbiji. Osnovno obrazovanje i gimnaziju završio je u Arilju. Podaci o njegovom najranijem detinjstvu, porodičnom poreklu i odrastanju nisu široko dostupni u javnim izvorima, pa se veći deo saznanja o ranom periodu njegovog života oslanja na kratke biografske crtice objavljene tokom njegovog kasnijeg medijskog angažmana, kada je javnost prvi put ozbiljnije zainteresovana za njegov profesionalni put.

Obrazovanje

Nakon završene gimnazije u Arilju, Zoran Đajić je 1974. godine upisao Rudarsko-geološki fakultet Univerziteta u Beogradu, na smeru regionalna geologija i paleontologija. Izbor ovog smera odredio je čitav njegov kasniji profesionalni put, usmeren ka geološkim istraživanjima, a potom i ka primeni geoloških znanja u oblasti kamena kao građevinskog i umetničkog materijala. Po završetku studija, Đajić je tri godine radio kao saradnik na istom fakultetu, čime je stekao dodatno iskustvo u nastavnom i istraživačkom radu pre prelaska u privredu.

Početak karijere

Nakon perioda provedenog kao saradnik na Rudarsko-geološkom fakultetu, Zoran Đajić se zaposlio u Geozavodu, jednoj od vodećih geoloških institucija u tadašnjoj Jugoslaviji. U Geozavodu je proveo veći deo devedesetih godina, sve dok nije, kako je sam kasnije izjavio u medijima, dao otkaz 1993. godine, u periodu hiperinflacije, kada mu je plata iznosila svega nekoliko nemačkih maraka. Taj period ekonomske krize predstavljao je prekretnicu u njegovoj karijeri, nakon koje se sve više okreće samostalnom radu u oblasti kamena, kojim se, prema sopstvenim rečima, bavi od 1986. godine.

Bavljenje kamenom i osnivanje udruženja

Zoran Đajić je osnovao udruženje „Kamen Srbije“, koje danas posluje pod imenom „Kamena kolonija“, a bavi se promocijom i upotrebom kamena u arhitekturi, građevinarstvu i umetnosti. U okviru ove delatnosti, Đajić je koordinator projekta sajma kamena Stone Expo Serbia, koji se organizuje u saradnji sa Beogradskim sajmom. Tokom ovog sajma, pored izložbenog dela, organizuju se i kreativne kolonije u kojima učesnici izrađuju umetnička dela od kamena, a u jednom od izdanja manifestacije predstavljena je i izložba pod nazivom Svetlost u kamenu.

Đajić je takođe organizovao vajarsku koloniju pod nazivom Okamenjena sećanja, u okviru programa izložbe posvećene kamenu u arhitekturi i umetnosti, otvorene u galeriji „Josip Bepo Benković“ u Herceg Novom. Ova manifestacija bila je posvećena umetnicima Luki Tomanoviću i Borislavu Nježiću, a Đajićeva namera bila je da kolonija postane početak tradicionalne škole obrade kamena u tom gradu. U javnim nastupima Zoran Đajić se zalagao i za očuvanje tradicionalnih srpskih nadgrobnih spomenika u obliku krsta, umesto crnih ploča koje su, kako je isticao, danas sveprisutne, navodeći da krst predstavlja osnovno obeležje pravoslavnih nadgrobnih spomenika.

Naučni i stručni rad

Pored praktičnog rada u industriji kamena, Zoran Đajić je autor i koautor nekoliko stručnih i naučnih radova iz oblasti geologije i arheologije. Među njima se izdvaja rad o kamenu korišćenom za izgradnju manastira Manasija, napisan u saradnji sa Jelenom Markov, Milanom Košćalom i Iljom Đokovićem. Takođe je koautor rada o paleozojskim i starijim paleozojskim planktonskim palinomorfama zapadne Srbije, zajedno sa Slavicom Đajić i Iljom Đokovićem. Njegovo ime se, prema dostupnim izvorima, pojavljuje i među autorima rada objavljenog u časopisu Srpski arhiv za celokupno lekarstvo 2002. godine, posvećenog riziku rupture i prirodnom ishodu neruptursanih intrakranijalnih aneurizmi, iako priroda njegovog doprinosa tom radu iz javno dostupnih izvora nije precizno razjašnjena.

Angažovanje na rekonstrukciji Železničke stanice u Novom Sadu

Značajan deo profesionalne karijere Zorana Đajića vezan je za rekonstrukciju, dogradnju i adaptaciju zgrade Železničke stanice u Novom Sadu. Đajić je bio angažovan za vršenje stručnog konsultantskog nadzora nad izvođenjem kamenorezačkih radova na tom projektu, radeći kao konsultant za kamen u saradnji sa Saobraćajnim institutom CIP, koji je bio nosilac projektovanja. Prema njegovim rečima, pozvan je da kontroliše radove od prvog dana, s obzirom na to da se bavi kamenom od 1986. godine i da poseduje iskustvo iz sopstvenog projekta „Kamen Srbije“.

Tokom nadzora, Đajić je isticao da ne dozvoljava ugradnju drugačijeg materijala od predviđenog, već da se kamene ploče koje se skidaju, a koje nisu oštećene, ponovo ugrađuju na isto mesto, u istoj dimenziji i boji. Prema dostupnim izvorima, na projektu je radio do marta 2023. godine, dok pojedini izvori navode i da je angažman trajao do juna 2023. godine – izvori se u ovom detalju razlikuju. Već tokom radova, Đajić je, kako je kasnije izjavio, primetio da je pozadina mermernih ploča na krovu stanice u lošem stanju, te je tražio da se ploče skinu i da se izvrši detaljna provera stanja ispod njih.

Tragedija na Železničkoj stanici i javno svedočenje

Dana 1. novembra 2024. godine, u 11 časova i 52 minuta, urušila se nadstrešnica iznad glavnog ulaza rekonstruisane Železničke stanice u Novom Sadu. Prema izveštajima, u samom padu nadstrešnice na licu mesta je poginulo 14 osoba, dok je troje ljudi zadobilo teške povrede. Broj žrtava se u narednim mesecima povećao na 16, pošto su od zadobijenih povreda preminule još dve osobe. Tragedija je izazvala snažnu društvenu i političku reakciju u Srbiji, uključujući ostavke pojedinih funkcionera i niz protesta.

Zoran Đajić se javnosti obratio već narednog dana nakon tragedije, ukazujući na moguću korupciju kao jedan od uzroka urušavanja nadstrešnice i upirući prstom u odgovornost tadašnje vlasti, kao i pojedinih podizvođača radova. Kada je tadašnji ministar građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture Goran Vesić izjavio da na nadstrešnici nije bilo nikakvih radova, Đajić je javno osporio tu tvrdnju, navodeći da poseduje fotografije koje pokazuju da je pozadina mermernih ploča bila u lošem stanju već tokom rekonstrukcije, kao i da je nadstrešnica naknadno dodatno pokrivena staklom. Objavio je i otvoreno pismo sa sedam pitanja upućenih nadležnim institucijama, tražeći odgovore o tome ko je izvodio radove na izradi izolacije krova zgrade i ko snosi odgovornost za nesreću. Zbog ovih istupa, Đajić je postao jedan od retkih stručnjaka koji je javno i dosledno tražio utvrđivanje odgovornosti za tragediju, čestо gostujući u medijima kritičnim prema vlasti, kao i u inostranim medijima poput Dojče velea.

Hapšenje i sudski postupak

U aprilu 2025. godine, Zoran Đajić je uhapšen zbog osnovane sumnje da je izvršio krivično delo ugrožavanje sigurnosti. Prema saopštenju Ministarstva unutrašnjih poslova, sumnja se da je on, koristeći profil na društvenoj mreži X pod nazivom „djajiczoran“, 10. aprila 2025. godine objavio poruku u kojoj je naveo da se zalaže za to da narod izglasa smrtnu kaznu za predsednika Srbije Aleksandra Vučića. Đajić je uhapšen uveče 15. aprila u Beogradu, nakon što je primećen na jednom od studentskih protesta, i zadržan je na 48 sati.

Više javno tužilaštvo u Beogradu zatražilo je od suda da mu odredi pritvor, teretivši ga za krivično delo iz člana 138. stav 3. Krivičnog zakonika, koje se odnosi na ugrožavanje sigurnosti predsednika države. Sudija za prethodni postupak Višeg suda u Beogradu, međutim, nije prihvatio predlog tužilaštva, već je odlučio da se Đajić brani sa slobode. Njegov advokat Branko Rogošić izjavio je da je Đajić u spornoj objavi zapravo predlagao zakonitu promenu propisa, odnosno uvođenje smrtne kazne u pravni sistem Srbije, a ne upućivao direktnu pretnju. Nakon ovog događaja, Đajić je nastavio da se javno oglašava povodom tragedije u Novom Sadu i pitanja odgovornosti institucija.

Privatni život

Zoran Đajić živi u Beogradu i ima dvoje dece. Njegova ćerka Jovana je, prema dostupnim izvorima, bila ta koja je obavestila njegovog advokata o hapšenju u aprilu 2025. godine. O ostalim detaljima privatnog života Zorana Đajića nema šire dostupnih javnih podataka, s obzirom na to da se on u javnosti pretežno pojavljuje u kontekstu svog stručnog i javnog angažmana, a ne privatnog života.

Zanimljivosti

• Zoran Đajić se kamenom bavi od 1986. godine, dakle skoro čitavu deceniju pre nego što je napustio posao u Geozavodu.
• Predsednik je udruženja koje je nekada nosilo naziv „Kamen Srbije“, a danas posluje kao „Kamena kolonija“.
• Zalagao se za tradicionalni oblik nadgrobnog spomenika u vidu krsta kao simbola pravoslavne nadgrobne tradicije.
• Iako je po struci geolog, u javnosti je najpoznatiji po angažmanu vezanom za kamenorezačke radove na jednom od najvažnijih infrastrukturnih projekata u Srbiji poslednjih godina.
• Nakon tragedije u Novom Sadu, njegovo ime se u medijima često pominjalo zajedno sa terminom „inženjer koji je prvi ukazao na nezakonitosti“ prilikom obnove Železničke stanice.

Nagrade i priznanja

U javno dostupnim izvorima ne postoje podaci o tome da je Zoran Đajić dobio formalna stručna priznanja ili nagrade u oblasti geologije ili industrije kamena. Njegova prepoznatljivost u javnosti proizlazi prevashodno iz medijskog angažmana povodom tragedije u Novom Sadu, a ne iz zvaničnih strukovnih priznanja, te se ovaj segment njegove biografije prema dostupnim podacima ne može dodatno potkrepiti.

Nasleđe i uticaj

Uticaj Zorana Đajića na javni život u Srbiji vezuje se pre svega za period nakon novembra 2024. godine, kada je njegovo svedočenje o okolnostima rekonstrukcije Železničke stanice u Novom Sadu doprinelo boljem razumevanju javnosti o mogućim uzrocima tragedije. Njegovo javno zalaganje za utvrđivanje odgovornosti postalo je deo šireg društvenog pokreta koji je usledio nakon urušavanja nadstrešnice, obeleženog brojnim protestima i zahtevima za odgovornošću institucija. Bez obzira na to kako će se dalje razvijati sudski postupci povodom tragedije, biografija Zorana Đajića ostaje primer situacije u kojoj stručno iskustvo jednog inženjera postaje deo šire rasprave o odgovornosti, transparentnosti i bezbednosti u građevinarstvu.

Biografija - najčešća pitanja

Ko je Zoran Đajić?

Zoran Đajić je srpski inženjer geologije, rođen 1955. godine, poznat po dugogodišnjem radu u oblasti kamena i po javnom angažmanu povodom tragedije na Železničkoj stanici u Novom Sadu.

Kada je i gde rođen Zoran Đajić?

Zoran Đajić je rođen 20. marta 1955. godine u Novoj Varoši.

Šta je Zoran Đajić studirao?

Zoran Đajić je diplomirao na Rudarsko-geološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu, na smeru regionalna geologija i paleontologija, koji je upisao 1974. godine.

Čime se Zoran Đajić bavio pre angažmana u Novom Sadu?

Radio je kao saradnik na Rudarsko-geološkom fakultetu, zatim u Geozavodu do 1993. godine, a od 1986. godine bavi se kamenom kao materijalom u arhitekturi, građevinarstvu i umetnosti.

Kakvu je ulogu imao Zoran Đajić na rekonstrukciji Železničke stanice u Novom Sadu?

Bio je angažovan za stručni konsultantski nadzor nad kamenorezačkim radovima tokom rekonstrukcije, dogradnje i adaptacije zgrade stanice.

Zašto je Zoran Đajić postao poznat nakon tragedije u Novom Sadu?

Javno je osporio tvrdnje pojedinih zvaničnika da na nadstrešnici nije bilo radova i ukazao na moguće nepravilnosti, zbog čega je postao jedan od najvidljivijih javnih glasova koji su tražili utvrđivanje odgovornosti.

Zašto je Zoran Đajić uhapšen 2025. godine?

Uhapšen je zbog sumnje da je izvršio krivično delo ugrožavanje sigurnosti, nakon objave na društvenoj mreži X u kojoj je pomenuo predsednika Srbije Aleksandra Vučića i smrtnu kaznu.

Da li je Zoranu Đajiću određen pritvor?

Ne. Sud je odbio predlog tužilaštva za određivanje pritvora i odlučio da se Đajić brani sa slobode.

Da li je Zoran Đajić i dalje aktivan u javnosti?

Da, Zoran Đajić nastavlja da se javno oglašava povodom pitanja odgovornosti za tragediju u Novom Sadu i srodnih tema.

Zaključak

Biografija Zorana Đajića pokazuje put stručnjaka koji je veći deo karijere proveo u geologiji i industriji kamena, da bi se, sticajem okolnosti vezanih za rekonstrukciju Železničke stanice u Novom Sadu, našao u središtu jedne od najznačajnijih društvenih rasprava u Srbiji poslednjih godina. Od studija na Rudarsko-geološkom fakultetu, preko osnivanja udruženja posvećenog kamenu, do uloge konsultanta na velikom infrastrukturnom projektu i kasnijeg javnog svedočenja o tragediji koja je odnela 16 života, Zoran Đajić je izgradio biografiju obeleženu spojem stručnog rada i javnog angažmana. Njegov slučaj i dalje prati javnu i sudsku pažnju, kako u pogledu odgovornosti za tragediju u Novom Sadu, tako i u pogledu sopstvenog pravnog položaja nakon hapšenja iz aprila 2025. godine.