Ko je Rajko Mitić

Rajko Mitić bio je srpski i jugoslovenski fudbaler, kasnije i fudbalski trener, funkcioner i novinar, koji se najviše proslavio kao dugogodišnji kapiten Crvene zvezde. Rođen je 19. novembra 1922. godine u selu Dol kod Bele Palanke, a preminuo je 29. marta 2008. u Beogradu. Za Crvenu zvezdu je odigrao 572 utakmice i postigao 262 gola, po čemu spada među apsolutno najzaslužnije igrače u istoriji kluba. Proglašen je za prvu „Zvezdinu zvezdu“, počasno zvanje koje do danas nosi samo nekoliko igrača u istoriji kluba, a najveći stadion u Srbiji danas nosi njegovo ime.

Rani život i detinjstvo

Rajko Mitić rođen je 19. novembra 1922. godine u selu Dol, nadomak Bele Palanke, u tadašnjoj Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca. Roditelji, Sofija i Vitomir Mitić, poticali su iz skromne seoske porodice. Nakon što je Vitomir Mitić odslužio vojni rok, porodica se, u potrazi za boljim životom, preselila u Beograd, gde je otac pronašao posao na železnici.Odrastajući u Beogradu, mladi Rajko slobodno vreme provodio je igrajući fudbal na livadama beogradskog naselja Košutnjak. Upravo tamo je zavoleo ovaj sport i pokazao prve nagoveštaje talenta koji će ga kasnije odvesti do samog vrha jugoslovenskog fudbala.

Obrazovanje

Podaci o formalnom školovanju Rajka Mitića nisu javno dostupni u dovoljnoj meri da bi se sa sigurnošću mogli navesti detalji o vrsti i trajanju njegovog obrazovanja. Poznato je da je odrastao u Beogradu, gde je paralelno sa eventualnim školovanjem razvijao fudbalski talenat na terenima Košutnjaka.

Početak karijere

Fudbalski put Rajka Mitića počeo je 1937. godine u klubu Košutnjak, koji se takmičio u nižim beogradskim ligama. Njegov talenat brzo je zapažen, pa je već u leto 1938. godine postao član omladinskog tima BSK-a (Beogradskog sport kluba), jednog od tadašnjih vodećih klubova u Kraljevini Jugoslaviji.Prvu priliku da zaigra za seniorski tim BSK-a dobio je sredinom 1940. godine, na prijateljskoj utakmici protiv zemunskog Viteza. Taj debi ostao mu je posebno drag, jer je na toj utakmici postigao čak pet golova. Za BSK je nastupao sve do izbijanja Drugog svetskog rata. Ratne godine privremeno su zaustavile njegov sportski razvoj, ali je od 1944. godine, kao borac inženjerske brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, zajedno sa saigračima Đajićem i Jezerkićem, nastavio da igra fudbal i u ratnim uslovima.

Uspon do popularnosti

Kada je 4. marta 1945. godine osnovana Crvena zvezda, Rajko Mitić se odmah priključio novom klubu, zajedno sa većinom fudbalera predratnih klubova BSK i Crvena zvezda-tradicije. U novom klubu brzo je postao okosnica tima i preuzeo kapitensku traku, koju je nosio narednih 14 sezona.Igrao je u napadu, najčešće na poziciji desnog krila, iako se u pojedinim izvorima navodi i pozicija desne polutke. Odlikovao se izuzetnom brzinom, izdržljivošću, preciznim dodavanjima i dalekim udarcima. Iako nije bio klasičan dribler u smislu efektnih trikova, njegova igra odlikovala se jednostavnošću, efikasnošću i sportskim fer-plejom, zbog čega je stekao ogromno poštovanje navijača, saigrača i protivnika.Kao kapiten Crvene zvezde, Mitić je predvodio tim u najznačajnijim trenucima kluba tokom pedesetih godina dvadesetog veka, kada je Crvena zvezda izrasla u jednog od apsolutnih lidera jugoslovenskog fudbala. Igrao je zajedno sa fudbalerima kao što su Vladimir Beara, Bora Kostić i Branko Stanković, koji su obeležili tu generaciju kluba.

Najveći uspesi

Tokom trinaestogodišnje aktivne karijere u Crvenoj zvezdi, Rajko Mitić je odigrao 572 utakmice (220 prvenstvenih i 39 kupskih, prema podacima Reprezentacije Srbije) i postigao 262 gola, što ga svrstava među apsolutno najzaslužnije igrače u istoriji kluba. Kao kapiten, osvojio je titulu prvaka Jugoslavije pet puta – 1951, 1953, 1956, 1957. i 1959. godine, a jednom, 1946. godine, i titulu prvaka Srbije.Prvu od pet jugoslovenskih titula Crvena zvezda je osvojila u dramatičnim okolnostima, u borbi sa zagrebačkim Dinamom, koji je tri kola pre kraja prvenstva imao prednost od pet bodova, da bi na kraju titulu izgubio zbog lošijeg gol-koeficijenta. Pored prvenstvenih titula, Mitić je sa Crvenom zvezdom osvojio i Kup Jugoslavije četiri puta – 1948, 1949, 1950. i 1958. godine.Na reprezentativnom planu, za nacionalni tim Jugoslavije odigrao je 59 utakmica i postigao 32 gola u periodu između 1946. i 1957. godine. Nastupao je na Svetskom prvenstvu 1950. godine u Brazilu i na Svetskom prvenstvu 1954. godine u Švajcarskoj, a sa reprezentacijom je osvojio i dve srebrne olimpijske medalje – na Olimpijskim igrama u Londonu 1948. i u Helsinkiju 1952. godine.Nakon igračke karijere, Mitić se okrenuo trenerskom poslu. Vodio je stručni štab Crvene zvezde šest godina, a potom je tri godine bio selektor fudbalske reprezentacije Jugoslavije. Najveći uspeh na klupi reprezentacije ostvario je 1968. godine na Evropskom prvenstvu u Italiji, gde je tim, predvođen Draganom Džajićem, osvojio srebrnu medalju.

Privatni život

O privatnom životu Rajka Mitića javno je dostupno ograničeno podataka. Poznato je da je imao sina Nenada, a kasnije i unuka koji takođe nosi ime Rajko. Porodica Mitić je, prema dostupnim medijskim izveštajima, i nakon njegove smrti ostala povezana sa nasleđem Crvene zvezde i rodne Bele Palanke.Osim fudbala, velika ljubav Rajka Mitića bila je novinarstvo. Već tokom aktivne igračke karijere, u periodu od 1947. do 1967. godine, redovno je pisao za list „Sport“, izveštavajući čak i o utakmicama u kojima je sam nastupao. Kasnije se novinarstvu posvetio u potpunosti, radeći u magazinu „Tempo“, gde je ostao aktivan sve do 1983. godine.Rajko Mitić preminuo je 29. marta 2008. godine u Beogradu, u 86. godini života. Javno dostupni izvori ne navode precizan uzrok smrti niti mesto sahrane, pa se ovi podaci, u nedostatku pouzdane potvrde, ne mogu sa sigurnošću navesti.

Zanimljivosti

• Saigrači su Rajka Mitića zbog liderstva i skromnosti u svlačionici zvali „Majka“.
• Zbog tadašnjeg komunističkog uređenja Jugoslavije, Mitić je morao da odigra četiri utakmice za velikog rivala Partizan, kada je taj klub bio na turneji po SSSR-u, i tom prilikom je postigao dva gola.
• Dva puta mu je ukazano poverenje da sastavlja i predvodi reprezentaciju Evrope – jednom u Bazelu, a drugi put u Moskvi, na oproštajnoj utakmici sovjetskog golmana Lava Jašina.
• Iako nije bio poznat po efektnim driblinzima, smatran je jednim od najfer igrača svog vremena – sam je isticao da nikada nije protestovao kod sudija niti povredio protivnika.
• Tokom aktivne karijere paralelno se bavio novinarstvom, izveštavajući sa utakmica u kojima je sam igrao.
• Nakon povlačenja iz aktivnog fudbala 1958. godine, ostao je dugogodišnji funkcioner Crvene zvezde i dva mandata obavljao dužnost predsednika Skupštine kluba.

Nagrade i priznanja

Najveće priznanje Rajku Mitiću ukazano je posthumno, kada je Skupština Crvene zvezde u decembru 2014. godine jednoglasno odlučila da najveći stadion u Srbiji, dotadašnji Stadion Crvene zvezde, ponese njegovo ime – Stadion Rajko Mitić.Dodatno priznanje njegovom liku i delu predstavlja i spomenik postavljen u Beloj Palanci 2010. godine, kao i replika tog spomenika svečano otkrivena 19. novembra 2017. godine ispred zapadne tribine stadiona u Beogradu, tačno na dan njegovog rođendana.

Nasleđe i uticaj

Nasleđe Rajka Mitića u srpskom fudbalu ostaje neprikosnoveno. Kao prva „Zvezdina zvezda“, on predstavlja simbol vrednosti na kojima je izgrađen identitet Crvene zvezde – timskog duha, fer-pleja i predanosti klubu. Generacije fudbalera koje su došle posle njega, od Bore Kostića i Dragoslava Šekularca do Dragana Džajića, isticale su ga kao uzor sportskog ponašanja, kako na terenu, tako i van njega.Činjenica da najveći fudbalski stadion u Srbiji nosi njegovo ime svedoči o trajnom uticaju koji je ostavio ne samo na Crvenu zvezdu, već i na celokupan jugoslovenski i srpski fudbal. Njegov doprinos ogleda se i u kasnijem radu – kao trenera, selektora i novinara, čime je ostao aktivno vezan za fudbal decenijama nakon završetka igračke karijere.

Biografija – najčešća pitanja

Ko je bio Rajko Mitić?

Rajko Mitić bio je srpski i jugoslovenski fudbaler, dugogodišnji kapiten Crvene zvezde i reprezentacije Jugoslavije, kasnije i fudbalski trener, funkcioner i novinar. Smatra se jednom od najvećih legendi u istoriji Crvene zvezde.

Kada je rođen Rajko Mitić?

Rajko Mitić rođen je 19. novembra 1922. godine u selu Dol, kod Bele Palanke.

Kada je i gde preminuo Rajko Mitić?

Rajko Mitić preminuo je 29. marta 2008. godine u Beogradu, u 86. godini života.

Zašto je stadion Crvene zvezde nazvan po Rajku Mitiću?

Stadion je 2014. godine zvanično preimenovan u Stadion Rajko Mitić u čast njegovog doprinosa klubu, kao prve „Zvezdine zvezde“ i dugogodišnjeg kapitena i funkcionera.

Koliko je utakmica Rajko Mitić odigrao za Crvenu zvezdu?

Za Crvenu zvezdu je tokom trinaestogodišnje karijere odigrao 572 utakmice i postigao 262 gola.

Da li je Rajko Mitić igrao za reprezentaciju Jugoslavije?

Da, za reprezentaciju Jugoslavije odigrao je 59 utakmica i postigao 32 gola, a sa timom je osvojio dve srebrne olimpijske medalje, 1948. i 1952. godine, i nastupao na svetskim prvenstvima 1950. i 1954. godine.

Da li je Rajko Mitić bio i trener?

Da, nakon igračke karijere vodio je stručni štab Crvene zvezde, a potom je bio selektor reprezentacije Jugoslavije, sa kojom je 1968. osvojio srebro na Evropskom prvenstvu.

Kojim se poslom Rajko Mitić bavio pored fudbala?

Rajko Mitić se aktivno bavio i sportskim novinarstvom, pišući za listove „Sport“ i „Tempo“ tokom i nakon aktivne igračke karijere.

Zašto su Rajka Mitića zvali „Majka“?

Saigrači su ga zvali „Majka“ zbog izraženih liderskih osobina i skromnosti koju je pokazivao prema timu, van terena i u svlačionici.

Ko je proglasio Rajka Mitića prvom Zvezdinom zvezdom?

Crvena zvezda ga je, na osnovu njegovog doprinosa klubu, proglasila za prvu „Zvezdinu zvezdu“ – počasno zvanje koje do danas nosi samo nekoliko igrača u istoriji kluba.

Zaključak

Rajko Mitić ostaje jedna od najvažnijih figura u istoriji srpskog fudbala. Od skromnih početaka u selu Dol, preko igračkih dana u BSK-u i Crvenoj zvezdi, do uloge trenera, selektora i novinara, izgradio je karijeru koja je obeležila čitavu jednu epohu jugoslovenskog fudbala. Kao prva „Zvezdina zvezda“ i kapiten koji je klub vodio do brojnih titula, njegovo ime danas nosi najveći stadion u Srbiji, a njegov lik i delo ostaju trajna inspiracija za generacije fudbalera koje su došle posle njega.