Ko je Mirko Alvirović

Mirko Alvirović bio je srpski i jugoslovenski novinar, televizijski voditelj i instruktor vožnje, najpoznatiji kao osnivač i dugogodišnji autor emisije SAT (Saobraćaj Automobilizam Turizam), jedne od najgledanijih specijalizovanih emisija na Radio-televiziji Srbije. Rođen u Drvaru 1946. godine, u siromašnoj porodici bez ikakvog imetka, Mirko Alvirović je sopstvenom upornošću i radom izgradio karijeru koja je obeležila srpsko novinarstvo o automobilizmu i bezbednosti saobraćaja. Tokom više od tri decenije rada na televiziji, izgradio je medijsku kuću SAT Media Group i osnovao Nacionalnu vozačku akademiju NAVAK, institucije koje danas vode njegovi sinovi. Mirko Alvirović preminuo je 2018. godine u Beogradu, nakon duge borbe sa bolešću, ostavivši iza sebe bogato profesionalno nasleđe.

Rani život i detinjstvo

Mirko Alvirović rođen je 23. marta 1946. godine u Drvaru, kao treće i najmlađe dete Mihaila i Anke Alvirović. Njegovi roditelji poticali su iz okoline Bosanskog Petrovca — otac Mihailo bio je iz Dobrog Sela, dok je majka Anka Uzelac bila rodom iz Medenog Polja. Porodica Alvirović pripadala je siromašnom sloju stanovništva; živeli su u malom stanu od dve sobe, bez kupatila, a otac mu je, kako je kasnije sam Mirko opisivao, bio "proleter" koji je bukvalno prihvatio posleratnu ideologiju jednakosti i nikada nije pokušao da sebi obezbedi više nego što je imao.

Detinjstvo Mirka Alvirovića obeležila je rana gubitka oca, nakon čega je majka, polupismena žena, ostala sama da brine o porodici. Njegova dva starija brata su ubrzo napustila roditeljski dom u potrazi za poslom — jedan je bio fudbaler i preminuo je relativno mlad, dok se drugi kasnije trajno nastanio u Norveškoj. Kao dečak, Mirko se amaterski bavio glumom u osnovnoj i srednjoj školi, tumačio je lik Nikoletine Bursaća i druge uloge, osvajao je nagrade na školskim takmičenjima i pevao u horu. Sa svojim baritonom prvi je izgovorio pozdravni "dobar dan" slušaocima tek osnovanog Radio Bihaća, gde je pohađao učiteljsku školu.

Obrazovanje

Osnovnu školu i prvi razred gimnazije Mirko Alvirović je završio u rodnom Drvaru. Nakon prve godine napustio je gimnaziju i upisao učiteljsku školu u Bihaću, gde se, uporedo sa školovanjem, prvi put oglasio na radio-talasima Radio Bihaća. U mladosti je gajio želju da postane glumac, verujući da poseduje talenat za tu profesiju, pa je 1965. godine, sa svega dve hiljade dinara u džepu, iz Drvara krenuo u Beograd sa namerom da upiše Akademiju za pozorište, film i televiziju.

U Beogradu se suočio sa velikim materijalnim teškoćama. Danima je spavao kod slučajno upoznatih starijih studenata, a preživljavao je prodajući lubenice na pijaci i obavljajući teške fizičke poslove, uključujući razbijanje betona na vojnom aerodromu, na mestu gde se danas nalazi savremeni poslovni kompleks u Novom Beogradu. Priprema za prijemni ispit na glumačkoj akademiji podrazumevala je i susret sa glumcem Mijom Aleksićem, čiji je monolog iz predstave "Lopov" Mirko želeo da iskoristi kao ispitni odlomak. Zbog obaveza prema poslodavcu koji mu je obezbeđivao egzistenciju, na kraju je odustao od odlaska na prijemni ispit, čime se njegov san o glumačkoj karijeri zauvek okončao.

Kao odličan učenik, Mirko Alvirović je bez polaganja prijemnog ispita upisao studije književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu. Tokom studija je svakodnevno ustajao u pet sati ujutru, učio, odlazio na predavanja, a potom radio fizičke poslove kako bi zaradio za život — noseći cigle i mešajući malter kao pomoćni radnik na gradilištima naselja Galenika. Kasnije se, iz inata prema okolnostima koje su ga sprečavale da nastavi književne studije, vanredno upisao na Fakultet političkih nauka, odsek za novinarstvo, gde je i diplomirao, definitivno se opredelivši za novinarsku profesiju.

Početak karijere

Prvi ozbiljan korak ka svetu vozila Mirko Alvirović napravio je 1969. godine, kada je položio vozački ispit i kupio svoj prvi automobil, polovni "fićo", koji je za njega tada predstavljao ravan sadašnjem luksuznom vozilu. Iste godine upoznao je Tanju, svoju buducu suprugu, na jednoj od studentskih zabava u domu "Studentski grad". Ubrzo nakon toga se oženio, dok je još uvek bio student, a fotografija sa njihovog venčanja objavljena je u listu "Politika Ekspres".

Nakon odsluženja vojnog roka i rođenja prvog sina Momira, Mirko Alvirović je, čekajući priliku za stalno zaposlenje, radio kao noćni čuvar i magacioner. Ljubav prema automobilima ga je, međutim, sve više usmeravala ka svetu vozila i saobraćaja. Položio je ispit za instruktora vožnje i počeo da radi u tom svojstvu, pri čemu je uveo praksu korišćenja čunjeva na poligonu za obuku kandidata — metod koji je kasnije postao standardni deo obuke vozača u Srbiji. Njegov rad zapazila je i policija, koja mu je ponudila da vodi obuku vozača na nivou cele zemlje, ali je Mirko odbio uniformisanu službu.

Karijeru je nastavio u auto-školi "Semafor" pri Auto-moto savezu Jugoslavije, gde je napredovao od instruktora do zaposlenog u informativnoj službi "987". Tamo je osmislio novi način pružanja pomoći vozačima, uveo besplatnu kontrolu tehničke ispravnosti vozila i dopunsku članarinu za korisnike šlep-službe. Upravo je tokom rada na telefonskoj liniji "987" stekao veliki deo praktičnog znanja o automobilima koje je kasnije koristio u novinarskoj karijeri. U tom periodu počeo je i da piše za list "Večernje novosti" i radi u "Studiju B", postepeno usmeravajući svoj profesionalni put ka novinarstvu o automobilizmu.

Uspon do popularnosti

Prekretnicu u karijeri Mirka Alvirovića predstavlja 1984. godina, kada ga je tadašnji urednik Televizije Beograd Dragan Nikitović zamolio da napiše televizijski prilog, dok je istovremeno nastavio da piše za "Večernje novosti". Ubrzo je dobio ponudu od urednika Beogradskog programa Sergeja Šestakova da pređe na televiziju, gde su mu, pored rubrike o automobilima, dodeljeni i prilozi o vojsci i policiji. Petkom je pripremao petnaestominutne priloge pod nazivom "Saobraćaj-Automobilizam-Turizam", čime je postavio temelje za buduću emisiju SAT.

Ideja o samostalnoj emisiji posvećenoj vozačima sazrevala je postepeno. Kada je prvi put predložio da televizijska ekipa isprati putnu rutu do Crne Gore i prikaže gledaocima kako da stignu do odredišta, deo kolega ocenio je ideju kao besmislenu. Kao već afirmisan urednik, Mirko je ipak odlučio da realizuje projekat. Prva emisija SAT emitovana je 15. decembra 1991. godine i naišla je na izuzetno pozitivan odziv publike, koji se meriо vrećama pisama gledalaca u vremenu kada internet i elektronska pošta još nisu postojali.

Format emisije, koji je kombinovao saobraćajne patrole na terenu, savete vozačima, informacije o cenama goriva, stanju puteva i saobraćajnim propisima u regionu, pokazao se kao dugoročno uspešan — emisija SAT ostala je na programu punih 25 godina. Alvirović je u kreiranju sadržaja sarađivao i sa drugim novinarima i saradnicima, među kojima se izdvaja Jovo Radovanović, sa kojim je pripremao edukativnu rubriku za najmlađe gledaoce, kao i takozvani "majstor Rile", lik koji je gledaocima na popularan način rešavao praktične probleme sa vozilima.

Najveći uspesi

Najveći profesionalni uspeh Mirka Alvirovića predstavlja stvaranje i dugogodišnje vođenje emisije SAT, koja je u jednom trenutku beležila gledanost od preko milion gledalaca nedeljno na nacionalnom programu Radio-televizije Srbije. Uporedo sa televizijskim projektom, pokrenuo je i štampano izdanje "Reviju SAT", kasnije poznatu i kao "SAT Plus", kao i časopis "Veliki Točkovi", čime je izgradio celovitu medijsku platformu posvećenu automobilizmu.

Godine 1996. Mirko Alvirović je, zajedno sa porodicom, osnovao privatnu firmu SAT Media Group, koja je vremenom prerasla u jednu od vodećih specijalizovanih medijskih kuća u Srbiji u oblasti automobilizma. U okviru istog poslovnog poduhvata nastala je i Nacionalna vozačka akademija NAVAK, prva škola bezbedne vožnje u Srbiji, smeštena u blizini Pećinaca, u Subotištu — projekat koji je sam Mirko smatrao svojim najvećim životnim doprinosom.

Kroz saradnju sa Ministarstvom unutrašnjih poslova i pojedinim inostranim kompanijama, Alvirović je pokrenuo besplatne edukativne programe za mlade vozače i za učenike prvog razreda osnovne škole, kojima se dece i mladi obučavaju pravilima bezbednog ponašanja u saobraćaju. Tokom 25 godina postojanja emisije SAT, gledaocima je podeljeno preko sto hiljada maketa automobila, a rešavani su brojni pravni problemi vozača kroz besplatno savetovalište koje je emisija organizovala.

Privatni život

Mirko Alvirović bio je oženjen Tanjom Alvirović, po struci građevinskim tehničarem, koju je upoznao 1969. godine. Par je imao dva sina — Momira, rođenog ubrzo nakon venčanja, i Mladena, rođenog 1976. godine, pet godina posle starijeg brata. Mirko je često isticao da bez podrške supruge, koja se decenijama brinula o domaćinstvu i vaspitanju dece dok je on gradio karijeru, njegov profesionalni uspeh ne bi bio moguć.

Stariji sin Momir je vremenom napustio porodični posao i usmerio se ka preduzetništvu i drugim projektima, dok je mlađi sin Mladen preuzeo vođenje emisije SAT, uredništvo revije SAT Plus i rukovođenje kompanijom SAT Media Group, nastavljajući očevo delo. Mladen Alvirović je, poput oca, izgradio karijeru u novinarstvu o automobilizmu i preuzeo ulogu glavnog urednika emisije SAT na RTS-u.

Mirko Alvirović preminuo je 1. aprila 2018. godine u Beogradu, u 72. godini života, nakon duže borbe sa teškom bolešću, kako je tada saopšteno javnosti. Vest o njegovoj smrti preneli su brojni srpski mediji, uključujući Radio-televiziju Srbije, na kojoj je proveo najveći deo profesionalnog života.

Zanimljivosti

• Mirko Alvirović je u mladosti želeo da postane glumac i pripremao se za prijemni ispit na glumačkoj akademiji, ali je od tog plana odustao zbog materijalnih okolnosti.
• Njegov prvi automobil bio je polovni "fićo", koji je kupio 1969. godine i kojim se, prema sopstvenom svedočenju, ponosio kao da je reč o vozilu vrhunske klase.
• Bio je prvi koji je uveo korišćenje saobraćajnih čunjeva u praktičnoj obuci kandidata za vozače, praksu koja je kasnije postala standardni deo vozačke obuke u Srbiji.
• Tokom karijere je izveštavao sa najvećih svetskih sajmova automobila, gradeći reputaciju jednog od najuglednijih novinara iz oblasti automobilizma u regionu.
• U saradnji sa svojom ekipom pripremao je i podsticao mlade dizajnere da svoje radove izlažu na sajmovima, a deo njih je kasnije nastavio karijeru u velikim svetskim dizajnerskim kućama.

Nagrade i priznanja

Javno dostupni izvori ne navode konkretne formalne nagrade ili zvanična priznanja koja je Mirko Alvirović primio tokom karijere. Njegov doprinos je, međutim, prepoznat kroz dugogodišnji uspeh i popularnost emisije SAT, koja je 25 godina zadržala status jedne od vodećih specijalizovanih emisija na Radio-televiziji Srbije, kao i kroz institucionalizaciju bezbednosne edukacije vozača putem Nacionalne vozačke akademije NAVAK, čiji je model obuke prihvaćen i podržan od strane Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije.

Nasleđe i uticaj

Nasleđe Mirka Alvirovića ogleda se pre svega u trajnom uticaju koji je ostavio na način na koji se u Srbiji izveštava o automobilizmu i saobraćajnoj bezbednosti. Emisija SAT, koju je osnovao, nastavlja da se emituje i danas pod uredništvom njegovog sina Mladena, čime je porodični medijski projekat opstao i nakon Mirkove smrti. Kompanija SAT Media Group, izrasla iz njegovog rada, danas zapošljava desetine ljudi i objavljuje više specijalizovanih izdanja posvećenih automobilizmu.

Nacionalna vozačka akademija NAVAK, koju je Alvirović osnovao sa sinovima, nastavlja da sprovodi programe obuke bezbedne vožnje za vozače svih uzrasta, uključujući i besplatne edukativne programe za decu i mlade vozače. Na taj način, ideja o bezbednosti u saobraćaju kojoj se Mirko Alvirović posvetio tokom čitave karijere nastavlja da živi kroz institucije koje je izgradio, a njegov profesionalni put — od siromašnog dečaka iz Drvara do jednog od najuticajnijih novinara o automobilizmu na ovim prostorima — ostaje primer upornosti i posvećenosti struci.

Biografija – najčešća pitanja

Ko je bio Mirko Alvirović?

Mirko Alvirović bio je srpski i jugoslovenski novinar, televizijski voditelj i instruktor vožnje, poznat kao osnivač i dugogodišnji autor emisije SAT na Radio-televiziji Srbije.

Kada i gde je rođen Mirko Alvirović?

Mirko Alvirović rođen je 23. marta 1946. godine u Drvaru, u tadašnjoj Federativnoj Narodnoj Republici Jugoslaviji.

Kada je i gde preminuo Mirko Alvirović?

Mirko Alvirović preminuo je 1. aprila 2018. godine u Beogradu, u 72. godini života, nakon duže borbe sa teškom bolešću.

Po čemu je Mirko Alvirović najpoznatiji?

Najpoznatiji je kao osnivač i dugogodišnji voditelj emisije SAT (Saobraćaj Automobilizam Turizam), koja se na RTS-u emitovala 25 godina i beležila veliku gledanost.

Da li je Mirko Alvirović studirao?

Studirao je književnost na Filološkom fakultetu u Beogradu, a diplomirao je žurnalistiku na Fakultetu političkih nauka.

Ko je nastavio posao Mirka Alvirovića?

Posao je nastavio njegov mlađi sin Mladen Alvirović, koji je preuzeo uredništvo emisije SAT, revije SAT Plus i vođenje kompanije SAT Media Group.

Šta je Nacionalna vozačka akademija NAVAK?

NAVAK je prva škola bezbedne vožnje u Srbiji, koju je Mirko Alvirović osnovao zajedno sa sinovima, sa sedištem u blizini Pećinaca, u Subotištu.

Da li je Mirko Alvirović imao porodicu?

Bio je oženjen Tanjom Alvirović i imao je dva sina, Momira i Mladena.

Kada je emisija SAT prvi put emitovana?

Prva emisija SAT emitovana je 15. decembra 1991. godine na Televiziji Beograd.

Da li je Mirko Alvirović radio i druge poslove pre novinarstva?

Da, pre novinarske karijere radio je kao noćni čuvar, magacioner i instruktor vožnje, a povremeno je obavljao i teške fizičke poslove kako bi se izdržavao tokom studija.

Zaključak

Mirko Alvirović prešao je put od siromašnog dečaka iz Drvara do jednog od najuticajnijih novinara o automobilizmu na prostoru bivše Jugoslavije. Kroz emisiju SAT, koju je osnovao i vodio 25 godina, kao i kroz Nacionalnu vozačku akademiju NAVAK, ostavio je trajan pečat na medijski prostor i na kulturu bezbednosti u saobraćaju u Srbiji. Njegovo delo danas nastavljaju sinovi, čuvajući nasleđe koje je Mirko Alvirović izgradio decenijama upornog rada.